Oferta pracy za granicą może wyglądać bardzo atrakcyjnie: wysokie wynagrodzenie, zapewnione zakwaterowanie, szybki termin rozpoczęcia zatrudnienia i możliwość wyjazdu praktycznie od zaraz. Zanim jednak podejmiemy ostateczną decyzję, warto dokładnie sprawdzić warunki współpracy oraz przygotować dokumenty potrzebne do legalnego podjęcia pracy.
Niemcy i Austria należą do najczęściej wybieranych przez Polaków kierunków emigracji zarobkowej. Obywatele Polski mogą podejmować pracę w obu państwach bez standardowego pozwolenia na pracę, ale nadal obowiązują ich określone zasady dotyczące zatrudnienia, pobytu, ubezpieczenia i podatków.
Tym razem przyjrzymy się formalnościom przede wszystkim z perspektywy osoby, która właśnie otrzymała ofertę zatrudnienia i zastanawia się, co powinna sprawdzić przed jej zaakceptowaniem.
Masz ofertę pracy? Najpierw sprawdź pracodawcę
Przed przesłaniem dokumentów lub podpisaniem umowy warto upewnić się, z kim właściwie mamy do czynienia. Dotyczy to zarówno bezpośrednich ofert zagranicznych pracodawców, jak i zatrudnienia organizowanego przez pośrednika.
Należy zweryfikować podstawowe dane firmy, jej adres oraz informacje zawarte w przedstawionej ofercie. Jeżeli kontakt odbywa się wyłącznie przez komunikator, pracodawca unika podania pełnych danych albo wymaga przesłania pieniędzy jeszcze przed rozpoczęciem pracy, powinno to wzbudzić szczególną ostrożność.
Warto również zachować korespondencję dotyczącą warunków zatrudnienia. Może ona pomóc w późniejszym porównaniu wcześniejszych ustaleń z zapisami przedstawionymi w umowie.
Oferta a umowa – porównaj warunki
To, co zostało przedstawione podczas rozmowy lub w ogłoszeniu, powinno odpowiadać rzeczywistym warunkom zatrudnienia. Przed podpisaniem dokumentów warto więc porównać wszystkie najważniejsze informacje.
Sprawdzenia wymagają przede wszystkim:
- wysokość wynagrodzenia,
- rodzaj i zakres wykonywanej pracy,
- liczba godzin pracy,
- miejsce zatrudnienia,
- termin rozpoczęcia pracy,
- okres obowiązywania umowy,
- zasady rozliczania nadgodzin,
- warunki dotyczące urlopu,
- okres próbny,
- zasady rozwiązania umowy.
Szczególną uwagę warto zwrócić na różnego rodzaju dodatkowe opłaty i potrącenia. Jeżeli pracodawca zapewnia mieszkanie, transport do miejsca pracy albo inne świadczenia, dobrze jest wiedzieć, czy są one bezpłatne, czy ich koszt będzie odejmowany od wynagrodzenia.
Umowa po niemiecku – czego nie należy robić?
Jednym z podstawowych błędów jest podpisywanie dokumentu bez pełnego zrozumienia jego treści. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy pracownik słabo zna język niemiecki, a umowa zawiera specjalistyczne określenia dotyczące prawa pracy, wynagrodzenia lub odpowiedzialności.
Nie warto opierać się wyłącznie na ustnym zapewnieniu, że „wszystko jest zgodne z wcześniejszymi ustaleniami”. Przed podpisaniem dokumentu trzeba wiedzieć, jakie zobowiązania wynikają z jego treści.
Jeżeli pojawiają się wątpliwości dotyczące znaczenia poszczególnych zapisów, warto wyjaśnić je jeszcze przed rozpoczęciem zatrudnienia.
Praca w Niemczech – jakie formalności czekają pracownika?
Obywatel Polski może legalnie podjąć zatrudnienie w Niemczech bez uzyskiwania standardowego pozwolenia na pracę. Po przeprowadzce pojawiają się jednak formalności związane z miejscem zamieszkania oraz funkcjonowaniem w niemieckim systemie administracyjnym.
Zgłoszenie miejsca zamieszkania
Jednym z ważnych obowiązków jest zgłoszenie adresu zamieszkania. Procedura ta określana jest jako Anmeldung i odbywa się we właściwym urzędzie.
Jeżeli mieszkanie zapewnia pracodawca, warto jeszcze przed wyjazdem dowiedzieć się, czy otrzymamy dokumenty niezbędne do dokonania zgłoszenia. Pozwoli to uniknąć problemów już po przyjeździe.
Numer podatkowy Steuer-ID
Osoba zatrudniona w Niemczech funkcjonuje również w niemieckim systemie podatkowym. Ważnym elementem jest Steueridentifikationsnummer, czyli Steuer-ID.
Numer identyfikacji podatkowej jest wykorzystywany między innymi przez pracodawcę podczas rozliczania podatku od wynagrodzenia.
Ubezpieczenie pracownika
Legalna praca wiąże się również z odpowiednim ubezpieczeniem. Przed rozpoczęciem zatrudnienia dobrze jest ustalić z pracodawcą, jakie informacje należy przekazać i jak będzie wyglądało zgłoszenie do właściwego systemu.
W Niemczech system zabezpieczenia społecznego obejmuje między innymi ubezpieczenie zdrowotne oraz emerytalne, a zakres składek zależy od rodzaju zatrudnienia i sytuacji pracownika.
Praca w Austrii – na co zwrócić szczególną uwagę?
Również w Austrii obywatele Polski mogą podejmować zatrudnienie w ramach swobody przepływu pracowników w Unii Europejskiej. Nie oznacza to jednak, że wszystkie zasady są identyczne jak w Niemczech.
Jedną z istotnych różnic jest sposób ustalania minimalnych warunków wynagrodzenia.
Kollektivvertrag a wynagrodzenie
W Austrii duże znaczenie mają Kollektivverträge, czyli układy zbiorowe pracy obowiązujące w określonych branżach.
Austria nie posiada jednej ogólnokrajowej ustawowej płacy minimalnej obejmującej wszystkich pracowników. Minimalne wynagrodzenie dla wielu stanowisk wynika właśnie z właściwego układu zbiorowego.
Przed przyjęciem oferty warto więc sprawdzić, jaki Kollektivvertrag ma zastosowanie w danej branży i czy przedstawione warunki odpowiadają wymaganiom dotyczącym konkretnego stanowiska.
Meldezettel – dokument związany z miejscem zamieszkania
Po przeprowadzce do Austrii należy pamiętać o zgłoszeniu miejsca zamieszkania. Z formalnością tą związany jest Meldezettel.
Przy dłuższym pobycie obywatela Unii Europejskiej mogą pojawić się także kolejne obowiązki związane z potwierdzeniem prawa pobytu. Dlatego przed wyjazdem dobrze jest sprawdzić aktualne wymagania odpowiednie dla planowanego okresu pobytu.
Ubezpieczenie podczas zatrudnienia w Austrii
Legalnie zatrudniony pracownik jest co do zasady zgłaszany przez pracodawcę do austriackiego systemu ubezpieczeń społecznych. W systemie wykorzystywany jest Sozialversicherungsnummer, czyli numer ubezpieczenia społecznego.
Ubezpieczenie obejmuje między innymi ochronę zdrowotną, emerytalną i wypadkową. Przed rozpoczęciem pracy warto upewnić się, że pracodawca posiada wszystkie informacje potrzebne do przeprowadzenia odpowiednich formalności.
Dyplomy i kwalifikacje – kiedy mogą być potrzebne?
Nie każdy pracodawca będzie wymagał przedstawienia dokumentów potwierdzających wykształcenie. W wielu zawodach doświadczenie i praktyczne umiejętności mogą mieć większe znaczenie. Istnieją jednak stanowiska, przy których odpowiednie kwalifikacje trzeba formalnie udokumentować.
W takich przypadkach pracownik może zostać poproszony o przedstawienie:
- dyplomu ukończenia szkoły lub uczelni,
- świadectwa zawodowego,
- certyfikatu ukończenia kursu,
- dokumentu potwierdzającego posiadane uprawnienia,
- zaświadczenia dotyczącego doświadczenia zawodowego.
W przypadku niektórych zawodów może być również konieczne przeprowadzenie procedury związanej z uznaniem kwalifikacji zdobytych w Polsce.
Czy polskie dokumenty będą wystarczające?
Sam fakt posiadania odpowiedniego dokumentu nie zawsze oznacza, że będzie można wykorzystać go bezpośrednio przed zagranicznym pracodawcą lub urzędem. Instytucja może wymagać przedstawienia dokumentacji w języku niemieckim.
Dotyczyć może to między innymi dyplomów, świadectw, certyfikatów, zaświadczeń, dokumentów urzędowych czy aktów stanu cywilnego.
Przed wykonaniem tłumaczenia należy ustalić, jaka jego forma będzie akceptowana. W niektórych sytuacjach wymagane może być tłumaczenie sporządzone przez odpowiednio uprawnionego tłumacza.
Uważaj na różnice między kwotą brutto i netto
Analizując zagraniczną ofertę pracy, trzeba dokładnie sprawdzić, czy podana kwota wynagrodzenia jest stawką brutto czy netto. Różnica pomiędzy tymi wartościami może być znacząca.
Na wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika wpływają między innymi podatki, składki ubezpieczeniowe oraz ewentualne inne potrącenia wynikające z warunków zatrudnienia.
Nie należy więc oceniać atrakcyjności oferty wyłącznie na podstawie jednej kwoty podanej w ogłoszeniu.
Co powinno wzbudzić ostrożność przed wyjazdem?
Przy poszukiwaniu pracy za granicą warto zachować szczególną ostrożność, gdy oferta zawiera niejasne warunki albo pracodawca nie chce przekazać podstawowych informacji.
Niepokojące mogą być między innymi:
- brak dokładnych danych pracodawcy,
- niejasne zasady wynagrodzenia,
- brak informacji o kosztach zakwaterowania,
- znaczne różnice między ogłoszeniem a umową,
- presja na natychmiastowe podpisanie dokumentów,
- odmowa przekazania dokumentów do wcześniejszego zapoznania się z ich treścią,
- niejasne potrącenia z wynagrodzenia.
Jeżeli jakikolwiek element oferty budzi wątpliwości, warto wyjaśnić go przed wyjazdem, a nie dopiero po rozpoczęciu pracy.
Najpierw dokumenty, później wyjazd
Dobra oferta pracy w Niemczech lub Austrii powinna opierać się na jasno określonych zasadach. Pracownik powinien wiedzieć, kto będzie jego pracodawcą, ile będzie zarabiał, gdzie będzie mieszkał, jakie będą jego obowiązki i na jakich warunkach zostanie zatrudniony.
Jeszcze przed wyjazdem warto zgromadzić potrzebne dokumenty, zweryfikować treść umowy oraz ustalić, czy określone dyplomy, świadectwa, certyfikaty lub zaświadczenia trzeba przedstawić w języku niemieckim. Pozwala to ograniczyć liczbę problemów, które mogą pojawić się już po rozpoczęciu pobytu za granicą.
Więcej informacji dotyczących tłumaczenia dokumentów oraz możliwości załatwiania wybranych spraw drogą elektroniczną można znaleźć na stronie www.meritum2.pl.
